Ako sa vyhn├║┼ą stretu s medve─Ćom?

Ako sa vyhn├║┼ą stretu s medve─Ćom?>

Ak by ste mali mo┼żnos┼ą rozhodn├║┼ą, ─Źi sa po─Źas turistiky stretnete s medve─Ćom, pravdepodobne by ste uprednostnili vyhn├║┼ą sa tomuto nie zrovna bezpe─Źn├ęmu dobrodru┼żstvu. Hoci medve─Ć na ─Źloveka nepozer├í ako na svojho nepriate─ża a nem├í tendenciu ├║to─Źi┼ą bez d├┤vodu, pripravili sme pre v├ís nieko─żko tipov, ako sa vyhn├║┼ą situ├íci├ím, ktor├ę by ho mohli vyprovokova┼ą k ├║toku.

Odpor├║─Źania, ako sa zn├ş┼żi┼ą riziko stretu s medve─Ćom

  • Turistick├ę chodn├şky:

Medvede ├║to─Źia na ─żud├ş zvy─Źajne len vtedy, ke─Ć sa c├ştia ohrozen├ę alebo c├ştia hrozbu pre svoje ml├í─Ćat├í. To v┼íak neznamen├í, ┼że neexistuje riziko, ┼że medve─Ć na V├ís pri strete za├║to─Ź├ş. Mo┼żnos┼ą stretu s medve─Ćom mo┼żno zredukova┼ą napr├şklad t├Żm, ┼że sa vyhneme hust├Żm lesom, strm├Żm svahom a ch├┤dzi mimo vyzna─Źen├Żch turistick├Żch ciest. Tak├ęto oblasti by mali by┼ą z va┼íej pl├ínovanej trasy vyl├║─Źen├ę.

  • Rolni─Źka

Medvede m├┤┼żu by┼ą n├íchylnej┼íie k ├║toku, ak si v├ís nev┼íimn├║ v─Źas a c├ştia sa ohrozen├ę. Preto je d├┤le┼żit├ę, aby medve─Ć vedel o va┼íej pr├ştomnosti sk├┤r, ako sa dostanete pr├şli┼í bl├şzko. Medve─Ć, ktor├Ż je zanepr├ízdnen├Ż h─żadan├şm jedla, m├┤┼że by┼ą hlu─Źn├Ż a mo┼żno si v├ís nev┼íimne. V tak├Żchto situ├íci├ích sa odpor├║─Źa ma┼ą pri sebe rolni─Źku. Rolni─Źka alebo hlasit├í konverz├ícia m├┤┼żu upozorni┼ą medve─Ća na va┼íu bl├ş┼żiacu sa pr├ştomnos┼ą u┼ż z dia─żky. Ak chod├şte v tichosti alebo pr├íve nehovor├şte, m├┤┼że v├ím mal├í rolni─Źka pripevnen├í k batohu pom├┤c┼ą zosta┼ą v bezpe─Ź├ş.

Rolni─Źka je ┼íikovn├Ż doplnok aj pre cyklistov, ktor├ş chodia na trasy v lokalit├ích, kde je zv├Ż┼íen├Ż v├Żskyt napr. medve─Ća hned├ęho. D├í sa ve─żmi jednoducho pripevni┼ą na bicykel.

Rolni─Źka na bicykel

  • Vyhnite sa priamemu poh─żadu do o─Ź├ş

V pr├şpade, ┼że ste u┼ż v tesnej bl├şzkosti medve─Ća a on si v├ís v┼íimol, d├┤razne sa odpor├║─Źa vyh├Żba┼ą sa priamemu poh─żadu do o─Ź├ş. Priamy o─Źn├Ż kontakt m├┤┼że medve─Ća vystra┼íi┼ą alebo vyprovokova┼ą. Z poh─żadu medve─Ća by ste mohli predstavova┼ą rovnak├║ hrozbu, ako on predstavuje pre v├ís. Ak sa ─Źlovek medve─Ćovi priamo d├şva do o─Ź├ş, m├┤┼że to vo medve─Ćovi vyvola┼ą pocit ohrozenia alebo zl├Żch ├║myslov. Lep┼íie je vyhn├║┼ą sa priamemu poh─żadu, ─Ź├şm mu d├íte najavo, ┼że pre neho nepredstavujete hrozbu.

  • Neuteka┼ą (d├┤le┼żit├í je vhodn├í obuv)

Ke─Ć sa ocitnete v situ├ícii, z ktorej sa u┼ż ned├í ust├║pi┼ą, va┼í├şm prvotn├Żm impulzom m├┤┼że by┼ą ├║tek. Pri ne─Źakanom stretnut├ş s medve─Ćom je v┼íak odpor├║─Źan├ę pomaly a postupne zv├Ą─Ź┼íova┼ą vzdialenos┼ą medzi vami a zviera┼ąom. Beh m├┤┼że medve─Ća vyprovokova┼ą k prenasledovaniu. Pre tieto nap├Ąt├ę okamihy je d├┤le┼żit├ę ma┼ą kvalitn├║ turistick├║ obuv, ktor├í je prisp├┤soben├í pre r├┤zne ter├ęny, poskytuje pevn├║ oporu a zabra┼łuje podvrtnutiu ─Źi sklzom pri c├║van├ş. 

  • Nepribli┼żova┼ą sa, nek┼Ľmi┼ą

Ak si v├ís medve─Ć v┼íimol a nejav├ş o v├ís z├íujem, mali by ste t├║to situ├íciu vyu┼żi┼ą k diskr├ętnemu odchodu. Je d├┤le┼żit├ę, aby sme sa k medve─Ćom nikdy nebl├ş┼żili, dokonca ani v pr├şpade, ┼że p├┤sobia pokojne a ne┼íkodne. Medvede si m├┤┼żu postupne zvykn├║┼ą na pr├ştomnos┼ą ─żud├ş a sta┼ą sa odv├í┼żnej┼í├şmi, no to neznamen├í, ┼że sa nec├ştia ohrozen├ę. Nikdy nie je ist├ę, ako m├┤┼że medve─Ć reagova┼ą. Aj ke─Ć sa m├┤┼że javi┼ą ako priate─żsk├Ż, pribl├ş┼żen├şm sa k nemu poru┼í├şte jeho osobn├Ż priestor, ─Źo m├┤┼że vyvola┼ą jeho obrann├║ reakciu a zv├Ż┼íi┼ą riziko ├║toku.

  • Neprovokujte a nebr├í┼łte sa

─î├şm bli┼ż┼íie ste k medve─Ćovi, t├Żm je v├Ą─Ź┼íia pravdepodobnos┼ą defenz├şvnej reakcie, teda ├║toku medve─Ća na v├ís. Medve─Ć bude nerv├│zny a znepokojen├Ż, preto┼że v├ís vn├şma ako potenci├ílnu hrozbu. ├Ütoky medve─Ćov s├║ ─Źasto len zastra┼íovacie, preto sa vyhnite kri─Źaniu ─Źi h├ídzaniu predmetov po medve─Ćovi, ─Źo by ho mohlo vyprovokova┼ą k agres├şvnej┼íej reakcii. Namiesto toho je lep┼íie zachova┼ą pokoj a nekonfrontova┼ą. Ak je medve─Ć ve─żmi bl├şzko, ─żahnite si na zem tv├írou nadol, ─Ź├şm ochr├ínite svoju tv├ír, na ktor├║ sa medvede ─Źasto zameriavaj├║ pri ├║toku. Ruksak na chrbte m├┤┼że poskytn├║┼ą dodato─Źn├║ ochranu chrbta a krku, a z├írove┼ł v├ím m├┤┼że pom├┤c┼ą pri pr├şpadnom vle─Źen├ş medve─Ćom. Preto odpor├║─Źame ruksaky v├Ą─Ź┼í├şch rozmerov, ktor├ę m├┤┼żu zv├Ż┼íi┼ą va┼íe ┼íance pre┼żi┼ą ├║tok bez v├í┼żnej┼í├şch zranen├ş. Po skon─Źen├ş ├║toku zosta┼łte nehybne le┼ża┼ą a vy─Źkajte, k├Żm medve─Ć neod├şde.

Zhrnutie podstatn├Żch bodov:

  1. Zachovajte vzdialenos┼ą a neprovokujte: Nikdy sa nepribli┼żujte k medve─Ćovi a nesna┼żte sa ho k┼Ľmi┼ą. Medvede m├┤┼żu vn├şma┼ą va┼íu bl├şzkos┼ą ako hrozbu a reagova┼ą defenz├şvne.
  2. Vyhnite sa priamemu kontaktu o─Źami: Priamy poh─żad do o─Ź├ş m├┤┼że medve─Ća vystra┼íi┼ą alebo vyprovokova┼ą k ├║toku.
  3. Neberte na ─żahk├║ v├íhu zvukov├ę sign├íly: Rolni─Źky alebo hlasn├í konverz├ícia m├┤┼żu predch├ídza┼ą nechcen├Żm stretnutiam t├Żm, ┼że upozornia medve─Ća na va┼íu pr├ştomnos┼ą z dia─żky.
  4. Nesna┼żte sa utiec┼ą alebo bojova┼ą: V pr├şpade bezprostrednej bl├şzkosti medve─Ća je najbezpe─Źnej┼íie zvoli┼ą pasivitu. ─Żahnite si na zem a chr├í┼łte d├┤le┼żit├ę ─Źasti tela, ako s├║ tv├ír a krk.
  5. Zosta┼łte nehybne po ├║toku: Po skon─Źen├ş ├║toku medve─Ća pokra─Źujte v nehybnom le┼żan├ş, k├Żm medve─Ć ├║plne neod├şde, aby ste zabr├ínili ─Ćal┼íiemu ├║toku.

V pr├şpade stretnutia s medve─Ćom je k─ż├║─Źov├ę zachova┼ą pokoj, neprovokova┼ą zviera a pou┼ż├şva┼ą ochrann├ę strat├ęgie, ktor├ę minimalizuj├║ riziko ├║toku. V├Żber spr├ívnej turistickej v├Żbavy, ako je vhodn├í obuv a ve─żk├ę ruksaky, m├┤┼że tie┼ż zv├Ż┼íi┼ą va┼íu bezpe─Źnos┼ą pri turistike v medve─Ćom ob├Żvan├Żch oblastiach.

Inform├ície o medve─Ćoch na Slovensku.

Medvede s├║ zn├íme svoj├şm vynikaj├║cim ─Źuchom a sluchom, pri─Źom ich zrakov├ę schopnosti umo┼ż┼łuj├║ vn├şma┼ą farby rovnako ako ─żudia. Dospel├Ż samec hned├ęho medve─Ća m├┤┼że dosiahnu┼ą hmotnos┼ą a┼ż 350 kg, zatia─ż ─Źo samica v├í┼żi pribli┼żne 200 kg. V pr├şrode tieto zvierat├í obvykle ┼żij├║ 20 a┼ż 30 rokov. Po─Źas zimn├Żch mesiacov medvede vstupuj├║ do obdobia hibern├ície, ktor├ę je ovplyvnen├ę vonkaj┼í├şmi teplotami; pri vy┼í┼í├şch teplot├ích m├┤┼że d├┤js┼ą k tomu, ┼że hibern├ícia sa v├┤bec neuskuto─Źn├ş. Aj ke─Ć medvede hibernuj├║, niekedy sa po─Źas zimy prebudia, aby sa pre┼íli, u─żavili si alebo na┼íli jedlo. Ru┼íiv├ę faktory, ako napr├şklad nevhodne zhotoven├Ż brloh, ktor├Ż m├┤┼że zateka┼ą, ─Źasto naru┼íia ich zimn├Ż odpo─Źinok, ─Źo b├Żva ─Źast├Żm probl├ęmom najm├Ą u mlad├Żch jedincov.

Hoci sa m├┤┼żu zda┼ą by┼ą schopn├Żmi lovcami, medvede sa preva┼żne ┼żivia rastlinnou stravou. Nezavrhn├║ v┼íak ani zdochliny alebo odpadky. Najviac ich pri┼ąahuj├║ m├Ąsit├ę zvy┼íky, syry a jogurty, ktor├ę im umo┼ż┼łuj├║ efekt├şvne pribera┼ą na v├íhe. Ak sa medvede nau─Źia, ┼że na ur─Źitom mieste m├┤┼żu n├íjs┼ą potravu, obvykle sa na toto miesto vr├ítia. Je d├┤le┼żit├ę s t├Żm po─Ź├şta┼ą, najm├Ą ak sa vyskytujete v oblastiach ich prirodzen├ęho v├Żskytu a produkujete odpad. Medvede by si mohli osvoji┼ą zvyk vyh─żad├íva┼ą potravu pr├íve vo va┼íich odpadkov├Żch kontajneroch. Takto zvyknut├ę jedince ozna─Źujeme ako "kontajnerov├ę medvede".

V├Żskyt medve─Ća hned├ęho

Aj tak├ęto tabule m├┤┼żete vidie┼ą v Slovensk├Żch obciach, ako upozornenie pre turistov. Konkr├ętne t├íto je zo Str├í┼żovsk├Żch vrchov, kde je v├Żskyt medve─Ća hned├ęho zv├Ż┼íen├Ż a bolo tu zaznamenan├Żch aj nieko─żko ├║tokov.

V├Żskyt medve─Ćov na Slovensku

Medvede sa typicky vyskytuj├║ v lesn├Żch p├ísmach, pastvin├ích a na horsk├Żch hrebe┼łoch. Ich be┼żn├Żm biotopom s├║ n├írodn├ę parky ako TANAP, NAPANT, a pohoria Po─żana a Fatra. Jedn├Żm z d├┤vodov, pre─Źo sa m├┤┼żete s medve─Ćom stretn├║┼ą, je aj vnadenie po─żovnej zveri v okol├ş obc├ş a turistick├Żch tr├ís. Vnadisk├í pre po─żovn├şcke ├║─Źely predstavuj├║ pre medvede atrakt├şvny zdroj potravy, ktor├Ż dok├í┼żu uc├şti┼ą na nieko─żko kilometrov. Ich umiestnenie m├┤┼że pril├íka┼ą medvede aj do bl├şzkosti ─żudsk├Żch s├şdel, kde sa po predch├ídzaj├║cich pozit├şvnych sk├║senostiach m├┤┼żu opakovane vraca┼ą.

Tabu─ża Mal├í Fatra

Pred vstupom do spom├şnan├Żch n├írodn├Żch parkov zvy─Źajne natraf├şte na tak├║to tabu─żu. Konkr├ętne t├íto je z n├írodn├ęho parku Mal├í Fatra, ktor├Ż je ob─ż├║benou turistickou lokalitou.

Po─Źet medve─Ćov na Slovensku

Pod─ża posledn├ęho s─Ź├ştania z roku 2014 bolo na ├║zem├ş Slovenska evidovan├Żch 1256 medve─Ćov. V s├║─Źasnosti sa popul├ícia medve─Ćov monitoruje pomocou mikrosatelitov. Po─żovn├şci, lesn├şci a z├ístupcovia ┼ít├ítnej ochrany pr├şrody zbierali vzorky krvi, mo─Źu, srsti a trusu. Tieto vzorky umo┼żnili odhadn├║┼ą po─Źet medve─Ćov na danom ├║zem├ş. Najnov┼íia ┼ít├║dia, ktor├║ viedol prof. Hulva z Karlovej univerzity v Prahe, zistila, ┼że na Slovensku sa nach├ídza medzi 1012 a 1275 medve─Ćov. ┼át├║dia sa zamerala na anal├Żzu DNA vzoriek zozbieran├Żch v rokoch 2020 a┼ż 2021.